Türkiye’nin faiz ve Kur Korumalı Mevduat (KKM) gideri ne kadar, verginin ne kadarı faize gidiyor?

Kademeli olarak azalan faiz giderinin toplanan vergiye oranı 2001 ve 2017’de %11’e geriledi. Bu oran 2021’de %15,5 iken 2022’de %13,2’ye geriledi. Peki, Türkiye’nin faizi ve KKM harcaması ne kadar, ne kadar Verginin çoğu faize mi gidiyor?

Türkiye’nin faiz harcaması 2022’de 300 milyar lirayı geçti. Korumalı döviz depolarının (KKM) maliyeti de eklenirse bu rakam 400 milyar lirayı geçiyor.

KKM dahil faiz giderinin vergi gelirlerine oranı 2022’de yüzde 17,1 oldu. Yani devletin tahsil ettiği 100 liranın 17 lirası KKM faiz ve giderleri oldu.

Faiz giderlerinin bütçe içindeki payı beş yıl önce yüzde 8,4’e düşerken, 2022’de KKM dahil yüzde 13,7’ye yükseldi. 2022 yılında KKM’nin toplam maliyeti 92,5 milyar lira oldu.

Türkiye’nin faiz gideri ne kadar? Türkiye AK Parti döneminde ne kadar faiz ödedi? Faiz ödemelerinin bütçe giderleri içindeki payı nedir?

Türkiye faiz haritasını Hazine ve Maliye Bakanlığı resmi verilerine göre inceledik.

Türkiye ne kadar faiz ödüyor?

AK Parti’nin iktidara geldiği 2002’de Türkiye’nin faiz harcaması 51.9 milyar liraydı. 2015 yılında ilk kez 50 milyar sınırını aşan faiz gideri, 2016 yılında 50,2 milyar oldu.

2018’de 74 milyar liraya ulaşan faiz gideri, 2020’de 134 milyar lira oldu.

2021 yılında 180,9 milyar liraya ulaşan faiz gideri, 2022 yılında 310,9 milyar liraya yükseldi. KKM ise faiz giderine dahil edilmiyor. Bunu da eklerseniz 2022’de faiz ve KKM giderleri 403,4 milyar lira oluyor.

Dolar cinsinden faiz gideri ne kadar?

Dolar bazında faiz gideri ise son 20 yılda kur oynaklığı nedeniyle dalgalı bir seyir izlemiştir. 2002’de 34,3 milyar dolar olan faiz gideri, 2008’de 40 milyar dolara ulaştı. 2017’de en düşük orana ulaşıldı. Bu yıl faiz ödemesi 15,6 milyar dolardı.

2021’de 21,3 milyar dolar olan faiz gideri, 2022’de 18,9 milyar dolara yükseldi. KKM’nin eklenmesiyle bu gider 24,4 milyar dolara ulaşıyor.

Bütçedeki faiz payı nedir?

2001 krizinde bütçedeki faiz payı %51’e çıktı, yani bütçenin yarısından fazlası faize gidecekti. 2002’de AKP iktidara geldiğinde bu oran yüzde 45’ti.

2003 yılında yüzde 42 olan faizin bütçe içindeki payı, 2011 yılına kadar kademeli olarak gerileyerek yüzde 13,4’e geriledi.

2017’de yüzde 8,4’e düşen oran, 2022’de yüzde 10,6 oldu. KKM dahil edildiğinde bu oran 2022 için yüzde 13,7 oluyor.

Toplanan verginin ne kadarı faize gidiyor?

Peki toplanan vergilerin ne kadarı faize gitti? 2000 yılında toplanan 100 liranın 77 lirası faize giderken, 2001 yılında bu oran yüzde 103’ü geçti. Yani toplanan vergi faiz giderini karşılamaya yetmemiştir. Oran 2002’de 87’ye düştü ve 2003’te %70’e ulaştı.

Kademeli olarak azalan faiz giderinin toplanan vergiye oranı 2001 ve 2017’de %11’e geriledi. Bu oran 2021’de %15,5 iken 2022’de %13,2’ye düştü. KKM dahil edildiğinde bu oran %17,1’e çıkıyor.

KKM faiz gideri sayılır mı?

Türk lirasını dövizden korumak için uygulamaya konulan KKM’nin 2022 yılındaki maliyeti 92,5 milyar lira oldu. Bu ödeme bütçede “Kur artışlarına karşı mevduat ve hesap tutma giderleri” hesabında yer alıyor. Diğer bir deyişle, KKM maliyeti faizsiz gider olarak raporlanmaktadır.

KKM’nin “kesinlikle faiz gideri” olduğunu söyleyen eski Hazine Müsteşarı Dr. Mahfi Eğilmez blogunda şöyle diyor:

“Gerçekten faiz ödemesi olarak sınıflandırılması gereken bu ödeme, faiz dışı gider olarak listeleniyor. Bunu talep edilen kaleme yani faiz giderine eklersek faiz gideri 403,4 milyar liraya çıkıyor”.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu web sitesi deneyiminizi geliştirmek için çerezleri kullanır. Bununla iyi olduğunuzu varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul etmekMesajları Oku